Праект «Слова тыдня» — гэта наша агульная ініцыятыва, якая дапамагае дзецям адчуць прыгажосць і мілагучнасць роднай беларускай мовы. Ён рэалізуецца ў адпаведнасці з Вучэбнай праграмай дашкольнай адукацыі (адукацыйныя галіны «Развіццё маўлення і культура маўленчых зносін», «Мастацкая літаратура») і накіраваны на тое, каб захаваць нашу гісторыка-культурную спадчыну і прабудзіць у дзетках устойлівы інтарэс да роднага слова.
Чаму гэта важна для дзіцяці?
Калі дзіця чуе прыгожую беларускую мову, яно не проста вучыць новыя словы — яно развівае маўленне, пашырае кругагляд, вучыцца адчуваць эмацыйныя адценні і ганарыцца тым, што мы, беларусы, маем такую багатую і мілагучную мову. Кожнае новае слова становіцца для дзіцяці маленькім адкрыццём!
Запрашаем бацькоў далучыцца!
Ваш удзел — гэта самы важны крок. Калі дзіця бачыць, што мама і тата разам з ім цікавяцца роднай мовай, гэта матывуе значна мацней за любыя словы. Давайце разам ствараць для дзяцей свет, дзе беларускае слова гучыць горда і прыгожа!
Слова тыдня
Практычны алгарытм працы з выхаванцамi
Праца са «Словам тыдня» не павінна зводзіцца да аднаразовага занятку. Гэта наскрознае пагружэнне на працягу ўсяго тыдня ва ўсіх рэжымных момантах:
Панядзелак ──► Знаёмства са словам (зрок, слых, маторыка, гучанне)
Аўторак ──► Семантызацыя (значэнне, кантэкст, рыфма, прыказкі)
Серада ──► Прадуктыўная дзейнасць (маляванне, лепка, схема)
Чацвер ──► Камунікатыўныя гульні і дыялог у рэжымных момантах
Пятніца ──► «Скарбнічка слоў» (падвядзенне вынікаў, рэфлексія з бацькамі)
Алгарытм знаёмства са словам:
- Прэзентацыя: яркі наглядны вобраз (прадмет, малюнак, кароткае відэа).
- Артыкуляцыя: дакладнае вымаўленне гукаў, уласцівых беларускай мове ([ў], [дж], [дз], цвёрдыя [ч], [р]).
- Семантыка: тлумачэнне значэння праз параўнанне з рускай мовай, пошук адрозненняў.
- Увядзенне ў кантэкст: складанне словазлучэнняў, простых сказаў, чытанне вершаваных радкоў.
- Інтэграцыя ў жыццё: выкарыстанне падчас шпацыру, прыёму ежы, у гульнявой дзейнасці.
Патрабаванні да арганізацыі асяроддзя
- Візуальны куток у групе «Слова тыдня»:
– Размяшчэнне на ўзроўні вачэй дзяцей;
– Наяўнасць буйнога друкаванага надпісу (для старэйшых груп);
– Наглядная карцінка ці піктаграма, якая адлюстроўвае значэнне;
– «Скарбонка слоў» (лэпбук, скрыначка ці альбом, куды складаюцца вывучаныя словы).
- Узаемадзеянне з бацькамі:
– Інфармацыйны куток для бацькоў: рубрыка «Вывучаем разам з дзецьмі»;
– Практычныя парады: як выкарыстоўваць слова дома ў выхадныя дні.
Картатэка "Слова тыдня"
Рэкамендацыі па рэалізацыі напрамкаў «Слова тыдня» і штотыдневых літаратурных дзен у адукацыйным працэсе з выхаванцамі УДА
1. Выбірайце слова тыдня ў адпаведнасці з тэмай тыдня і плануемым зместам адукацыйнай дзейнасці, улічваючы ўзрост дзяцей і магчымасці яго выкарыстання ў розных сітуацыях зносін. У межах адной тэмы тыдня можна выбіраць некалькі ўзаемазвязаных слоў з картатэкі слоў тыдня, улічваючы змест адукацыйнай дзейнасці, узрост дзяцей і ўзровень іх маўленчага развіцця. Напрыклад, пры вывучэнні тэмы «Восень» словамі тыдня могуць стаць «лістапад», «ураджай» і інш. Важна, каб словы не вывучаліся ізалявана, а выкарыстоўваліся ў розных маўленчых сітуацыях і ўзаемадапаўнялі адно аднаго.
2. Пры выбары слоў арыентуйцеся на іх маўленчую каштоўнасць. Аддавайце перавагу словам, якія дзеці могуць выкарыстоўваць у розных відах дзейнасці і сітуацыях зносін, спалучаць з іншымі словамі, уключаць у словазлучэнні і выказванні.
3. Пры неабходнасці змяняйце або пашырайце набор слоў на працягу тыдня. Калі дзеці праяўляюць асаблівую цікавасць да пэўнага слова або ўзнікае маўленчая сітуацыя для яго выкарыстання, педагог можа дапоўніць тэматычную групу звязанымі па значэнні словамі.
4. Забяспечвайце шматразовае зварочванне да слова на працягу тыдня і сувязь паміж словам тыдня і папярэднім маўленчым вопытам дзяцей, прапаноўваючы дзецям пачуць, зразумець, выкарыстаць і абыграць яго ў розных сітуацыях. Вяртайцеся да слоў, якія ўжо выкарыстоўваліся раней, параўноўвайце іх з новым словам, успамінаючы сітуацыі іх ужывання. Гэта спрыяе замацаванню слоўніка і паступоваму пашырэнню актыўнага слоўніка дзяцей.
5. Уключайце работу са словам у паўсядзённую адукацыйную дзейнасць, не выдзяляючы для акцыі асобны занятак. Выкарыстоўвайце яго ў гутарках, гульнях, назіраннях, чытанні мастацкай літаратуры, творчай і самастойнай дзейнасці дзяцей.
6. Падбірайце спосабы работы з улікам узросту дзяцей: для дзяцей малодшага ўзросту – гульнявыя, наглядныя і рухальныя спосабы; для дзяцей сярэдняга ўзросту – творчыя заданні і простыя маўленчыя гульні; для дзяцей старэйшага ўзросту – заданні на тлумачэнне значэння слова, складанне выказванняў, разважанне, пошук і перадачу інфармацыі.
7. Выкарыстоўвайце творы беларускай мастацкай літаратуры і фальклору як аснову для маўленчых зносін, абмеркавання, драматызацыі, творчых заданняў і іншых відаў дзейнасці дзяцей.
8. Стварайце ўмовы для самастойнага выкарыстання дзецьмі новага слова. Прапаноўвайце ім самастойна прыдумваць выказванні, пытанні, гульнёвыя сітуацыі, спосабы адлюстравання або абыгрывання слова.
9. Далучайце бацькоў да ўдзелу ў акцыі ў даступнай форме: прапануйце абмеркаваць з дзіцем значэнне слова, успомніць сямейную гісторыю, адказаць на пытанне тыдня, прачытаць твор.
10. Прадстаўляйце вынікі акцыі ў даступнай форме – праз дзіцячыя малюнкі, калектыўныя работы, выказванні, міні-выставы, аўдыязапісы, фотаздымкі і інш., у тым ліку на афіцыйных сайтах устаноў дашкольнай адукацыі праз тэматычныя ўкладкі «Літаратурная скарбонка», «Як мова родная гучала», «Дзіцячы Слоўнік Дабрыні»; «Аўдыёказкі ад дзяцей» і інш.
Галоўная задача дадзеных ініцыятыў – стварыць жывое маўленчае асяроддзе, у якім дзіця не толькі знаёміцца з новым словам, але і атрымлівае магчымасць натуральна выкарыстоўваць яго ў зносінах і розных відах дзейнасці.
Меню раздела
